Psychoterapia Psychodynamiczna – na czym polega?

Psychoterapia psychodynamiczna zwykle w pierwszej kolejności rodzi skojarzenia z Freudem i długimi sesjami na kozetce w przyciemnionym gabinecie… Choć jej korzenie faktycznie sięgają klasycznej psychoanalizy, dziś nurt ten ma do zaoferowania zdecydowanie więcej niż półroczne analizowanie snów. O co chodzi w psychoterapii psychodynamicznej? Jak wygląda współcześnie taka terapia? Dla kogo będzie dobrym wyborem? Spróbujmy się
temu przyjrzeć.

Psychiatria i psychoterapia psychodynamiczna: Odkrywanie nieświadomych mechanizmów

Czy zastanawiałeś się kiedyś, co naprawdę kieruje Twoimi decyzjami, emocjami i relacjami z innymi? Psychoterapia psychodynamiczna opiera się na dążeniu do „uświadamiania” tego, co „nieświadome”. Psychoterapeuta wraz z pacjentem zajmują się odkrywaniem nieświadomych mechanizmów, mających wpływ na życie pacjenta oraz to, jak funkcjonuje w kontakcie ze sobą i z innymi ludźmi. Krótko mówiąc: to, czego nie wiemy o sobie wciąż może nas ranić. Okazuje się, że spora część naszego życia psychicznego jest dla nas samych niedostępna. Te ukryte motywy i konflikty wewnętrzne wpływają na nas, choć nie zawsze mamy tego świadomość. Rzutują one na nasze codzienne reakcje, czy zachowania, wpływają też na nasze decyzje, pragnienia, kontakt z potrzebami i sposoby ich zaspokajania. Podejście to zakłada, że naszej psychice toczy się wewnętrzny konflikt – między pragnieniami, lękami, potrzebami, a tym, co „dozwolone” przez naszą świadomość i normy społeczne, który skłonni jesteśmy wypierać.

Jak wczesne doświadczenia kształtują nasze emocje i relacje?

Psychoterapeuta psychodynamiczny wychodzi z założenia, że nasze obecne trudności emocjonalne, relacyjne, czy nawet fizyczne (np. somatyzacje) mają swoje korzenie w przeszłości – często w doświadczeniach z dzieciństwa, w relacjach z ważnymi osobami (rodzice, opiekunowie, rówieśnicy). Wynika to wyjątkowej wrażliwości i pozycji zależności, która charakteryzuje ten okres w życiu, a także wzmożonej gotowości do uczenia się funkcjonowania w świecie, zdobywania informacji o sobie, o innych, o relacjach. Z drugiej strony nie jesteśmy jeszcze wtedy wyposażeni w umiejętność krytycznego myślenia, mentalizacji, możliwości zdrowej regulacji emocjonalnej, co stwarza warunki do utrwalania się sposobów radzenia sobie, które mogą być nieadaptacyjne w dorosłym życiu. Jeśli na tym etapie doświadczymy dysfunkcji lub traum, będą one miały tendencję do życia w nas głębiej i boleśniej, niż gdyby spotkało nas to w dorosłości. Dzielenie się doświadczeniami z dzieciństwa nie jest jednak głównym i jedynym celem – jest to droga do lepszego rozumienia swojego funkcjonowania w „tu i teraz”.

Na czym polega długoterminowa psychoterapia psychodynamiczna?

Psychoterapia psychodynamiczna to zazwyczaj proces długoterminowy (choć psychoterapeuci mogą także proponować krótsze cykle w uzasadnionych sytuacjach), który zakłada pracę na głębokich strukturach psychicznych. Ich zmiana wymaga czasu, a rola terapeuty polega na tym, by pomóc pacjentowi w lepszym poznawaniu i rozumieniu samego siebie. By było to możliwe, sam terapeuta musi mieć możliwość poznania go i zrozumienia. Niezbędna jest do tego w pierwszej kolejności dobra relacja psychoterapeutyczna – terapeuta nie ocenia, nie daje rad, ale uważnie słucha, interpretuje, pomaga dostrzegać powtarzające się wzorce. Pacjent zachęcany jest do szczerego, swobodnego dzielenia się myślami i skojarzeniami, nawet jeśli w pierwszej chwili wydają się one „dziwne” lub „nieistotne”.

Czego zatem możemy się spodziewać w terapii psychodynamicznej? 

Terapeuta, korzystając ze swojej wiedzy, doświadczenia oraz dostępu do własnych odczuć, poddaje refleksji przeżycia pacjenta w relacji między nimi. Pozwala to na analizę przeniesienia – czyli tego, jak pacjent przenosi dawne uczucia, emocje i schematy relacyjne na terapeutę. To, jaki kształt przybiera relacja terapeutyczna może być skarbnicą wiedzy na temat tego jak traktujemy innych i samych siebie. Uważny, bliski kontakt stwarza okazję do uczenia się rozpoznawania, kiedy i jak uruchamiamy w sobie mechanizmy obronne oraz co kryje się pod nimi.

Na czym koncentruje się terapia psychodynamiczna?

Psychoterapia psychodynamiczna koncentruje się nie tyle na „gaszeniu pożarów” czy przyniesieniu ulgi w bieżących kryzysach i eliminowaniu objawów (choć to oczywiście też staje się naturalnym efektem pracy), co na docelowej „przebudowie” struktury osobowości, tak by nie generowała ona w przyszłości kolejnych trudności emocjonalnych. Poprzez lepsze rozumienie siebie, przyczyn swoich reakcji, wzorców zachowań, rozpoznawanie emocji i szukanie bardziej adaptacyjnych sposobów ich regulowania, pacjent dąży do budowania zdrowszych relacji z innymi i samym sobą.

Psychoterapia psychodynamiczna zaburzeń osobowości.

Nurt psychodynamiczny będzie z pewnością pomocny dla osób zmagających się z zaburzeniami lękowymi, depresją, zaburzeniami osobowości, powtarzającymi się trudnościami w relacjach, niskim poczuciem własnej wartości, doświadczających kryzysów egzystencjalnych czy problemów psychosomatycznych. Warunkiem podjęcia terapii jest gotowość do autorefleksji i zainteresowanie przyglądaniem się sobie w poszukiwaniu odpowiedzi. Jeśli więc masz poczucie, że „kręcisz się w kółko”, raz za razem wracasz do podobnych, trudnych sytuacji, mierzysz się z poczuciem braku kontroli – psychoterapia psychodynamiczna może być dobrą drogą. Nie obiecuje ona szybkich rozwiązań, ale za to może dać wiele ważnych odpowiedzi.

FAQ – Psychoterapia Psychodynamiczna

Czym jest psychoterapia psychodynamiczna?

Psychoterapia psychodynamiczna to rodzaj terapii, który koncentruje się na nieświadomych procesach wpływających na myśli, emocje i zachowania pacjenta. Celem terapii psychodynamicznej jest zrozumienie siebie oraz odkrywanie głębszych przyczyn problemów.

Jakie są założenia terapii psychodynamicznej?

Podstawą podejścia psychodynamicznego jest przekonanie, że wiele zaburzeń psychicznych ma swoje źródło w nieświadomych konfliktach. Terapeuta psychodynamiczny pomaga pacjentowi uświadomić sobie te konflikty, co prowadzi do poprawy funkcjonowania psychologicznego i integraci.

Jak wygląda proces terapii psychodynamicznej?

W trakcie terapii psychodynamicznej pacjent i terapeuta tworzą relację, która pozwala na konfrontację z trudnymi emocjami i doświadczeniami oraz analizę przeniesienia. Proces terapeutyczny jest długoterminowy i może trwać nawet kilka lat, w zależności od potrzeb pacjenta.

Jakie problemy można leczyć w terapii psychodynamicznej?

Psychoterapia psychodynamiczna jest skuteczna w leczeniu zaburzeń osobowości, zaburzeń emocjonalnych, psychosomatycznych. Psychoterapeuci psychodynamiczni pomagają w kryzysach egzystencjalnych, trudnościach w budowaniu satysfakcjonujących relacji.

Jakie techniki są wykorzystywane w psychoterapii psychodynamicznej?

W terapii psychodynamicznej stosuje się różnorodne techniki, takie jak analiza przeniesienia i przeciwprzenisienia, nieświadomych procesów i konfliktów, mechanizmów obronnych. Psychoterapeuta interpretuje, konfrontuje, pomaga analizować wypowiedzi pod kątem powtarzających się wzorców, poddaje refleksji sny pacjenta. Te techniki pomagają pacjentowi zrozumieć swoje emocje i relację ze sobą i
z innymi.

Jakie są korzyści z psychoterapii psychodynamicznej?

Pacjenci korzystający z psychoterapii psychodynamicznej mogą doświadczyć poprawy w zakresie relacji interpersonalnych, lepszego radzenia sobie z emocjami oraz większej świadomości siebie. Skuteczność psychoterapii psychodynamicznej jest potwierdzona w wielu badaniach klinicznych.

Gdzie można skorzystać z psychoterapii psychodynamicznej?

Psychoterapia psychodynamiczna dostępna jest w naszym Centrum Psychoterapii Tu i Teraz  w Łodzi. Warto skorzystać z konsultacji u terapeutów specjalizujących się w tym podejściu, aby uzyskać profesjonalną pomoc psychologiczną. Umów konsultację z psychoterapeutą w naszym centrum.